4-Puan Muayene Sistemi: Bir Kumaş Partisi Nasıl Onaylanır
ASTM D5430'a göre 4-puan kumaş muayenesinin işleyişi — kusurların boya göre 1-4 puanlanması, lineer-yarda başına en çok 4 puan, 100 yd²'ye normalize ve yaygın kabul eşikleri — ile bunu tamamlayan iç-laboratuvar kapısı (ISO 105 haslık, ISO 3801 gramaj, ISO 6330/5077 boyutsal kararlılık, spektrofotometre ΔE).
Bir kumaş partisi sevkiyattan önce iki bağımsız kapıdan geçer. Birincisi görsel-yüzeysel bir kapıdır: kumaş, ışıklı bir muayene masasından geçirilirken her kusur boyutuna göre puanlanır — bu, sektörde standartlaşmış 4-puan sistemidir (ASTM D5430). İkincisi, kumaşın gözle görülmeyen mühendislik özelliklerini — renk, gramaj, haslık, boyutsal kararlılık — ölçen iç-laboratuvar kapısıdır. Birincisi kumaşın yüzeyinin temiz olup olmadığını, ikincisi kumaşın spesifikasyonu karşılayıp karşılamadığını söyler. İkisi de geçilmeden hiçbir rulo onaylanmaz.
4-Puan Sistemi Nasıl Çalışır
Muayeneci, kumaşı tipik olarak ~15-18 m/dk'lık bir hızda arkadan aydınlatmalı bir masadan geçirir ve bulduğu her dokuma/örme kusurunu ya da lekeyi işaretler. Kusurun türü değil, en uzun boyutu puanı belirler: küçük bir hata 1 puan, orta bir hata 2-3 puan, büyük bir hata 4 puan alır. Delikler, boyutlarından bağımsız olarak doğrudan 4 puan sayılır. İki kural sistemi dürüst tutar: tek bir lineer yardaya en çok 4 puan yazılabilir (yoğun bir kümelenme toplamı şişiremez) ve enine yönde de bir sıra için tavan 4 puandır.
Ham puanlar sonra ortak bir tabana — 100 yard kare'ye — normalize edilir; böylece dar bir rulo ile geniş bir rulo adil biçimde karşılaştırılabilir. Formül basittir: toplam puan 100 ile çarpılıp denetlenen kumaşın yardakare cinsinden alanına bölünür. Sonuç, partinin tek sayısal kalite notudur: birim alandaki kusur puanı.
| Kusur boyutu (en uzun boyut) | Atanan puan |
|---|---|
| 3 inç (~7,5 cm) ve altı | 1 puan |
| 3 inç üzeri – 6 inç (~7,5–15 cm) | 2 puan |
| 6 inç üzeri – 9 inç (~15–23 cm) | 3 puan |
| 9 inç üzeri (~23 cm+) | 4 puan |
| Delik / yarık (boyut fark etmez) | 4 puan |
| Lineer yarda başına tavan | en çok 4 puan |
Kabul Eşiği: Kaç Puan "Geçer"
Normalize edilmiş skor bir kabul limitiyle karşılaştırılır. Sektörde yaygın, genel-amaçlı bir kabul eşiği 100 yd² başına temsilî olarak ~40 puandır; bunun altındaki ruloların geçtiği, üzerindekilerin reddedildiği ya da ikinci-kalite ayrıldığı kabul edilir. Performans ve premium işlerde alıcılar daha sıkı bir pencere — tipik olarak 100 yd² başına ~20-28 puan — talep eder. Bu sayılar mutlak yasa değil sözleşmeye bağlı eşiklerdir: nihai limit her zaman alıcı ile tedarikçi arasında, son kullanıma göre anlaşılır. 4-puan sistemi tarafsız ortak dili sağlar; eşiği taraflar belirler.
İkinci Kapı: İç Laboratuvar
Temiz bir yüzey, doğru kumaş anlamına gelmez. Görsel muayeneye paralel olarak akredite-yöntemli bir iç laboratuvar partinin ölçülebilir özelliklerini doğrular. Bu, kumaşın TDS'inde (teknik veri sayfası) söz verilen değerlerle teslim edilenin örtüşmesini güvence altına alır — özellikle %100 polyester örmede, çünkü gramaj, çekme ve renk nihai olarak boyahane ve ramözde (ısıl-fiksaj çerçevesi) kilitlenir.
- Renk / ΔE: numune, onaylı lab-dip standardına karşı bir spektrofotometrede ölçülür; tipik hedef ΔE ≤1,0'dir (CMC veya CIEDE2000), çoğu zaman metamerizmi yakalamak için birden çok illüminant altında. Bu, sektörel renk-yönetimi pratiğiyle uyumludur (bkz. ΔE / renk yönetimi rehberimiz).
- Haslık (ISO 105 serisi): yıkamaya (C06), ışığa (B02), sürtmeye/akmaya (X12) ve sentetikte kritik olan süblimasyon/ısı haslığına (P01) karşı dirinç. Polyesterin disperse boyaması, koyu tonlarda haslık için redüksiyon-yıkama gerektirir (bkz. redüktif yıkama / disperse boyama rehberlerimiz).
- Gramaj (ISO 3801 / ASTM D3776): birim alandaki kütle (g/m²); örmenin temel ticari spesifikasyonu, gauge·ilmek boyu·iplik numarasının ortak sonucudur (bkz. gramaj haritası rehberimiz).
- Boyutsal kararlılık (ISO 6330 yıkama + ISO 5077 / AATCC 135 ölçüm): standart yıkama-kurutma çevriminden sonra boyut değişimi yüzdesi; örme için tipik ticari hedef ~%3-5 çekme, premiumda <%3'tür. Spirallik/eğrilik (AATCC 179) de burada kontrol edilir.
- İlave performans testleri (uygulanırsa): patlama/kopma mukavemeti (ISO 13938 / ASTM D3786), boncuklanma ve aşınma (ICI/Martindale), DWR sprey derecesi (ISO 4920) — son kullanıma göre.
Neden Tek-Çatı Üreticide Bu Daha Güçlü
Örme, boya ve bitimin tek çatı altında olduğu bir tesiste muayene kapısı zincirin ortasında değil, sonunda durur: ham ruloyu boyalı partiye bağlayan tek lot numarası, görsel skoru ve laboratuvar verisini aynı izlenebilirlik kaydına bağlar. Aynı laboratuvar hem lab-dip onayını hem bulk boya banyosunu yönettiği için renk tutarlılığı yapısal olarak artar. Bu, ilk-seferde-doğru (RFT) oranını yükselten, yeniden boyamayı azaltan ve geri-dönüştürülmüş polyesterde GRS gözetim-zinciri belgelemesini kolaylaştıran aynı bütünleşik kontroldür. 4-puan sayısı ve laboratuvar ΔE'si bu yüzden ayrı vaatler değil, tek bir kalite hikâyesinin iki ölçüsüdür.